Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam

Hysbysebu

Prynu eiddo rhanberchnogaeth

Prynu eiddo rhanberchnogaeth

Mae rhanberchnogaeth yn ffordd berffaith o gael mynediad i’r farchnad dai os na allwch godi neu fenthyca digon o arian i brynu eiddo am bris llawn y farchnad. Y prif wahaniaeth rhwng rhanberchnogaeth a pherchenogaeth arferol yw sut yr ydych yn talu am yr eiddo. Mae nifer o gynlluniau rhanberchnogaeth i’ch helpu i gael mynediad i’r farchnad dai.

Fodd bynnag, fel pob math arall o drawsgludo, bydd angen cyfreithwyr trawsgludo cyfreithwyr trawsgludo trawsgludo, sy’n dod yn ddewis mwy poblogaidd.

Beth yw rhanberchnogaeth?

Mae rhanberchnogaeth mor syml ag y mae'n swnio – yn ei hanfod mae’n gyfuniad o rentu a bod yn berchen ar gartref, fel tŷ neu fflat.

Byddwch yn prynu cyfran o’r eiddo ar sail ei werth ar y farchnad, ac yn talu rhent am weddill yr eiddo (sy’n aros ym mherchnogaeth y rhydd-ddeiliad). Mae cyfran eiddo y gallwch ei brynu’n amrywio o’r naill ardal i’r llall. Yng Nghymru gallwch brynu cyn lleied â 25%, neu gymaint â 75%, o eiddo hyd at werth o £300,000.

Pryd bynnag y byddwch yn prynu’r eiddo, bydd y rhent y byddwch yn ei dalu fel arfer yn amodol ar gynnydd blynyddol o ddim mwy na’r cyfartaledd dros 12 mis sy’n unol â’r Mynegai Prisiau Defnyddwyr ynghyd ag 1%.

Gyda rhanberchnogaeth fel arfer bydd hawl gennych i brynu’r gyfran arall o’ch eiddo, er mwyn gallu bod yn berchen ar yr holl eiddo yn y pen draw. Caniateir i chi brynu’r gyfran arall mewn cyfrannau nes eich bod yn berchen ar 100% o’r ecwiti yn yr eiddo (cyfeirir at hyn fel cynyddu cyfran eich perchentyaeth a elwir yn ‘staircasing’ yn Saesneg). Mewn rhai llefydd, ni allwch ddechrau’r broses hon nes eich bod wedi bod yn berchen ar yr eiddo am gyfnod penodol, ond yng Nghymru gallwch ddechrau’r broses cyn gynted ag yr ydych yn barod. Pan ddaw’r broses hon i ben byddwch yn berchen llawn ar yr eiddo.

Mae eiddo rhanberchnogaeth bob amser yn lesddaliad yn hytrach na’n rhydd-ddaliad. Maent yn eiddo sy’n cael eu hadeiladu o’r newydd a’u gwerthu ar sail rhanberchnogaeth, neu’n eiddo a roddir fel arfer gan gymdeithasau tai fel rhan o’u rhaglenni perchnogaeth tai.

Ydw i’n gymwys ar gyfer rhanberchnogaeth?

Nid yw pawb yn gymwys i brynu dan gynllun rhanberchnogaeth ond yn gyffredinol, mae angen i chi allu dangos na allwch fforddio prynu lle heb y cynllun, ond gallwch fforddio talu’r morgais a thaliadau rhent.

Bydd angen i chi fodloni rhai (neu bob un) o’r meini prawf canlynol ar gyfer y cynllun rhanberchnogaeth. Gallwch fod yn gymwys os yw...

  • incwm eich aelwyd yn £60,000 neu lai y flwyddyn (yng Nghymru)
  • yn prynu eiddo am y tro cyntaf (er, yng Nghymru cewch eich ystyried hefyd os ydych yn aelwyd sydd newydd ei sefydlu – felly os ydych yn bwriadu prynu gyda phartner newydd sydd eisoes wedi bod yn berchen ar ei eiddo ei hun gallech ddal fod yn gymwys)
  • eich bod yn rhentu eiddo gan y cyngor neu gymdeithas tai
  • eich bod yn 55 oed neu hŷn – gallech fod yn gymwys ar gyfer cynllun rhanberchnogaeth pobl hŷn
  • bod gennych anabledd tymor hir
  • na allwch fforddio prynu eiddo sy'n addas at ddibenion maint eich teulu ar y farchnad agored
  • eich bod mewn gwaith, yn cynnwys bod yn hunangyflogedig
  • nad ydych yn berchen ar eiddo eich hun ar hyn o bryd
  • yr eiddo yr ydych eisiau ei brynu/rentu fydd eich prif eiddo
  • bod gennych y modd ariannol i dalu’r rhent, neu eich bod yn gallu fforddi’r gyfran yr ydych yn ei phrynu
  • eich bod yn gallu pasio’r gwiriadau diogelwch/fforddiadwyedd, a chael morgais i’ch helpu i brynu’r gyfran yn yr eiddo
  • bod gennych hawl i fyw’n barhaol yn y DU

Yr asesiad ariannol

Bydd angen i’ch landlord wneud gwiriadau ariannol terfynol i sicrhau eich bod yn gallu fforddio rhanberchnogaeth. Bydd angen iddynt sicrhau nad ydych yn ymestyn eich hun yn ariannol a’ch bod yn gymwys i gael morgais. Gofynnir i chi ddarparu gwybodaeth i brofi eich gallu i brynu a chynnal perchentyaeth.

Manteision rhanberchnogaeth...

  1. Mynediad i’r farchnad dai a bod yn berchen ar rywbeth na fyddech wedi gallu ei fforddio oni bai am y cynllun hwn I nifer o bobl mae'n gallu bod yn anodd cael mynediad i’r farchnad dai ac efallai mai rhanberchnogaeth yw’r unig ffordd i wneud hynny.
  2. Nid oes angen i chi gynilo cymaint ar gyfer y blaendal Mae prisiau tai’n codi’n gynyddol, a gall hyn ei gwneud yn anodd i bobl gynilo ar gyfer blaendal. Fodd bynnag, wrth brynu eiddo rhanberchnogaeth nid oes raid i chi gynilo llawer o arian ar gyfer blaendal (yng Nghymru gall fod cyn lleied â 5%).
  3. Angen morgais llai Nid ydych yn prynu’r eiddo’n llawn, felly mae angen morgais llai arnoch a bydd eich ad-daliadau misol yn costio llai.
  4. Gall cyfuniad o rentu a thalu morgais fod yn rhatach na phrynu eiddo am bris llawn y farchnad Gall eich morgais misol a’ch taliadau rhent gyda’i gilydd fod yn rhatach na phrynu eiddo am bris llawn y farchnad ar y cychwyn.
  5. Bydd gennych eich cyfran eich hun yn yr eiddo Byddwch yn berchen ar ran o werth eich eiddo yn hytrach na thalu rhent yn unig heb unrhyw adenillion – mae hyn yn eich gwneud yn berchennog rhannol eich eiddo yn hytrach na thenant. Mae bod yn berchennog rhannol hefyd yn rhoi’r holl hawliau a’r cyfrifoldebau i chi fel perchennog llawn (yn amodol ar delerau ac amodau eich les rhanberchnogaeth).
  6. Gallwch gynyddu eich cyfrannau yn yr eiddo neu werth eich cyfran Gallwch brynu mwy o gyfrannau yn yr eiddo h.y. cynyddu cyfran eich perchentyaeth, neu ‘staircasing’ yn Saesneg, pan allwch chi fforddio gwneud hynny, neu gallwch benderfynu gwerthu eich cyfran a symud os mynnwch.
  7. Dim ond yr hyn sy’n fforddiadwy i chi fyddwch chi’n ei brynu Byddwch yn prynu’r hyn yr ydych chi a’ch landlord yn teimlo y gallwch ei fforddio, ac yn y pen draw efallai byddwch yn gallu bod yn berchennog llawn ar yr eiddo.
  8. Mae nifer fawr o gartrefi newydd ar gael ar gyfer rhanberchnogaeth Mae Llywodraeth Cymru’n buddsoddi £70m mewn rhent ar gyfer cynlluniau perchnogaeth a rhanberchnogaeth, fel rhan o’u hymrwymiad i adeiladu 20,000 o gartrefi fforddiadwy erbyn 2021.

Anfanteision rhanberchnogaeth...

  1. Mae trawsgludo’n fwy costus a gallai gymryd mwy o amser Er bod y broses yn debyg iawn, bydd yn dal angen i chi ddefnyddio cyfreithiwr trawsgludo (neu gallwch fynd drwy’r broses drwy drawsgludo ar-lein) gan eich bod ond yn prynu rhan o eiddo, felly rhaid sicrhau cytundeb parhaus rhyngoch chi a’r rhydd-ddeiliad er mwyn sefydlu beth sy’n digwydd i weddill yr eiddo (e.e. trwy gytuno ar ba delerau y gallwch ddechrau’r broses ‘cynyddu cyfran eu perchentyaeth’ a phryd). Mae hyn yn ychwanegu at gost y broses a’r amser y gall ei gymryd.
  2. Ni allwch rentu’r eiddo neu ei isosod Fel arfer bydd les rhanberchnogaeth yn cynnwys cymal i’ch atal rhag isosod yr eiddo mewn unrhyw amgylchiadau. Os yw eich les rhanberchnogaeth yn eich atal rhag isosod yr eiddo ond bod gennych reswm da neu fod eich amgylchiadau personol yn golygu eich bod yn gorfod symud i ffwrdd, yna gallwch bob amser fynd at eich landlord a thrafod unrhyw bosibilrwydd o isosod gydag ef/hil.
  3. Cyfyngiadau o ran pa addasiadau y gallwch eu gwneud i eiddo Mae'n debygol y bydd raid i chi ofyn am ganiatâd y rhydd-ddeiliad cyn gwneud unrhyw addasiadau strwythurol i’r eiddo, gan ei fod/bod yn berchen ar gyfran hefyd. Byddai’n syniad da bob amser i wirio telerau eich les rhanberchnogaeth i weld a oes unrhyw gyfyngiadau o ran beth allwch chi ac na allwch chi ei wneud gyda’r eiddo.
  4. Mae ymestyn les rhanberchnogaeth yn destun amodau penodol Mae gan berchennog fflat lesddaliad dan gynllun rhanberchnogaeth yr hawl yn ôl y gyfraith yn unig i ymestyn ei les fel deiliaid ‘les hir’ os ydynt wedi cynyddu cyfran eu perchentyaeth, neu wedi prynu 100% o berchnogaeth y fflat. Os mai perchennog rhannol yn unig ydych chi pan ydych eisiau ymestyn y les, ni fyddwch yn gallu gwneud hynny yn ôl y gyfraith. Fodd bynnag, mae'n bosibl y bydd gan eich landlord ei bolisi ei hun pryd i ganiatáu ymestyn les os ydych yn berchen ar lai na 100% o’r eiddo. Rydym yn argymell eich bod yn gwirio gyda’ch cyfreithiwr cyn i chi brynu’r eiddo, i ddarganfod beth yw hyd y les, a phryd y gallech ymestyn y les.
  5. Materion yn ymwneud â gwerthu eich cyfran wrth symud eiddo Os nad ydych wedi cynyddu cyfran eu perchentyaeth i 100% o berchnogaeth yn yr eiddo, yna fel arfer bydd gan eich landlord hawliau rhagbrynu o dan les rhanberchnogaeth. Mae hyn yn golygu bod hawl ganddo/ganddi i gael cynnig prynu’r eiddo yn ôl gyntaf cyn ei fod yn cael ei gynnig i rywun arall, neu enwebu prynwr i brynu’r eiddo yn ôl am y pris cywir ar y farchnad. Os yw eich landlord yn enwebu prynwr arall ac yn arfer ei hawl rhagbrynu, bydd angen i chi gynnig yr eiddo i’r prynwr hwnnw a enwebir os yw eich landlord yn dymuno hynny, a thybio nad ydych yn berchen ar 100% o’r eiddo. Fel arfer bydd eich landlord yn penodi syrfëwr i bennu’r pris prynu cywir. Bydd angen i’ch landlord arfer ei hawliau rhagbrynu o fewn wyth wythnos iddo/iddi gael gwybod gennych eich bod yn awyddus i werthu’r eiddo. Os nad yw eich landlord yn arfer ei hawliau rhagbrynu o fewn yr amserlen wyth wythnos, yna gallwch werthu’r eiddo ar y farchnad agored o dan amodau penodol.
  6. Mae’r landlord yn dal i allu adfeddiannu’r eiddo ar gyfer ôl-ddyledion rhent Gan eich bod yn talu rhent am ran o’r eiddo nad yw’n eiddo i chi, gall eich landlord gymryd camau i adfeddiannu’r eiddo ar gyfer ôl-ddyledion rhent. Bydd hyn yn golygu ei fod yn mynd â chi i’r llys. Os caiff yr eiddo ei adfeddiannu gan eich landlord, ni chewch unrhyw iawndal am y balans rhwng eich dyled a gwerth (y farchnad) eich cyfran yn yr eiddo.
  7. Tâl gwasanaeth Rhaid i les rhanberchnogaeth gynnwys cymal yn darparu ar gyfer talu tâl gwasanaeth. Os ydych yn lesddeiliad fflat dan gynllun rhanberchnogaeth, bydd angen i chi dalu’r tâl gwasanaeth yn llawn ac nid cyfran ohono, yn unol â’ch cyfran ecwiti h.y. y gyfran yr ydych yn talu rhent arni. Os ydych yn lesddeiliad tŷ dan gynllun rhanberchnogaeth, byddwch yn gyfrifol am gynnal/trwsio’r tŷ a’r unig dâl gwasanaeth y bydd angen i chi ei dalu fydd yswiriant yr adeilad. Fodd bynnag, os yw eich tŷ mewn datblygiad gydag ardaloedd cynnal a rennir, efallai bydd yn dal angen i chi dalu tâl gwasanaeth (cyfeirir hefyd ato fel tâl ystâd/rheoli ar gyfer cynnal yr ardaloedd a rennir).
  8. Treth Dir y Dreth Stamp (SDLT) Efallai y bydd angen i chi dalu Treth Dir y Dreth wrth werthu eiddo newydd dan gynllun rhanberchnogaeth a gwerthu les presennol eiddo rhanberchnogaeth. Gallwch gael eich eithrio rhag talu Treth Dir y Dreth os ydych yn brynwr tro cyntaf a bod eich eiddo rhanberchnogaeth yn werth hyd at £500,000 fel y cyhoeddwyd gan y llywodraeth yng nghyllideb 2018. Mae’r newid hwn wedi’i ôl-ddyddio i 22 Tachwedd 2017 felly os ydych wedi talu Treth Dir y Dreth ar gartref rhanberchnogaeth cymwys ar ôl y dyddiad hwnnw, gallwch wneud cais am ad-daliad ar Dreth Dir y Dreth. Os ydych yn gymwys i gael ad-daliad treth stamp, yna mae angen i chi ysgrifennu at CThEM. Gwnewch yn siŵr eich bod yn gwneud hyn erbyn y dyddiad cau – 28 Hydref, 2019.
  9. Diogelu sicrwydd y benthyciwr Bydd cymal diogelu morgais yn y les rhanberchnogaeth sydd, yn ei hanfod, yn diogelu sicrwydd y benthyciwr. O dan y cymal hwn, mae hawl gan y benthyciwr i brynu a gwaredu 100% o’r ecwiti yn yr eiddo. Dylai’r landlord hefyd hysbysu’r benthyciwr os yw’n bwriadu meddiannu’r eiddo neu ddechrau achosion fforffediad. Ni fydd y rhan fwyaf o fenthycwyr yn cynnig morgais i chi os nad oes cymal diogelu morgais yn y les rhanberchnogaeth.
  10. Dim diogelwch ychwanegol Mae'n gynllun sydd wedi’i gefnogi gan y llywodraeth, fodd bynnag nid yw hynny’n rhoi mwy o sicrwydd di chi na phe byddech yn prynu heb y cynllun.

Cynyddu cyfran perchentyaeth

Os ydych yn awyddus i gynyddu gwerth y cyfrannau sydd gennych yn yr eiddo gallwch ddechrau’r broses cynyddu cyfran perchentyaeth. Mae hyn yn golygu y gallwch brynu mwy o gyfrannau yn yr eiddo yn raddol, ac mae'n bosibl cynyddu cyfran perchentyaeth hyd at fod yn berchen ar 100% o’r cyfrannau yn yr eiddo trwy fynd drwy’r broses hon. Os ydych yn bwriadu prynu mwy o gyfrannau yn yr eiddo, yna bydd angen i chi wirio a ganiateir i chi wneud hynny yn y les rhanberchnogaeth. Nid oes terfyn ar faint o geisiadau y gallwch eu gwneud i brynu cyfrannau ychwanegol yn yr eiddo.

I fynd drwy’r broses cynyddu cyfran perchentyaeth bydd angen i chi...

  1. Gael prisiant annibynnol i gadarnhau gwerth presennol yr eiddo ar y farchnad.
  2. Cyfrifo canran yr eiddo y gallwch fforddio ei brynu.
  3. Cyfarwyddo cyfreithiwr trawsgludo i weithredu ar eich rhan i brynu cyfrannau
  4. Cwblhau’r ffurflen gais ar gyfer cynyddu cyfran perchentyaeth
  5. Darparu prisiant i’r gymdeithas tai
  6. Cwblhau eich materion ariannol (ail-forgeisio neu gynilo)

Mae hyn yn cwblhau un enghraifft o’r broses cynyddu cyfran perchentyaeth.

Camau prynu cynllun rhanberchnogaeth...

  1. Y cam cyntaf yw eich cais, bydd angen i chi ddarparu’r dogfennau canlynol i gefnogi eich cais...
    • Prawf o’ch incwm
    • Cyfrifon wedi’u harchwilio o’r tair blynedd diwethaf – os ydych yn hunan gyflogedig
    • Prawf o gynilon, fel llungopi o gyfriflen banc
    • Tystysgrif morgais mewn egwyddor – bydd y rhan fwyaf o fenthycwyr morgais yn darparu hyn am ddim
    • Cyfeirnod tenantiaeth os ydych yn rhentu eich eiddo presennol •Prawf adnabod - trwydded yrru neu basbort
    • Prawf cyfeiriad, fel bil cyfleustodau diweddar
  2. Penodi cyfreithiwr trawsgludo
  3. Y broses werthu
  4. Cyfnewid contractau
  5. Diwrnod cwblhau

Mae prynu eiddo rhanberchnogaeth yn ffordd fforddiadwy o gael eich troed ar yr ysgol dai, yn enwedig os ydych yn brynwr tro cyntaf. Fodd bynnag gan fod costau dan sylw, mae'n syniad da prynu’n unig gyfrannau mawr yn yr eiddo bob tro.

Ymwadiad - ysgrifennwyd y cynnwys gan Express Conveyancing, sy’n gwmni panel trawsgludo cenedlaethol gydag arbenigedd cyfreithiol mewn prynu a gwerthu tai. Pwrpas eu herthygl yw rhoi canllawiau a gwybodaeth, er nad oes dim i guro cyngor uniongyrchol priodol, yn arbennig gan fod amgylchiadau pawb yn wahanol. Gallwch gysylltu â nhw i gael cyngor sy’n benodol i’ch sefyllfa chi, os ydych yn credu y gallai unrhyw un o’r amgylchiadau y cyfeirir atynt yn yr erthygl hon effeithio arnoch.

Nid ydi Cyngor Wrecsam yn gyfrifol am gynnwys gwefannau eraill