Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam

Hysbysebu

Bonc Yr Hafod

Mae Parc Gwledig Bonc yr Hafod yn fryn sydd wedi ei orchuddio mewn coetir a glaswelltir.  Tomen o’r gwastraff a fwyngloddiwyd o’r twneli a’r siafftiau glo ymhell o dan y ddaear yw’r bryn.  Ar un tro, roedd y pwll yn cyflogi dros 1900 o bobl leol, yn bennaf o bentrefi’r Rhos, Ponciau a Johnstown.  Caeodd y pwll yn 1968. Yng nghanol y 1990au cafodd y domen o’r pwll ei thirweddu a bu i’r pridd gael ei wella er mwyn caniatau plannu coed ac i laswelltir dyfu.  Mae llwyddiant adennill y domen pridd yn amlwg o’r cynefinodd hardd ac amrywiol sy’n bodoli yn yr Hafod.

Mae’r parc yn rhan o Ardal Gadwraeth Arbennig Johnstown. Mae statws y persbectif cryf hwn oherwydd y Madfallod Dŵr Cribog sy’n byw yn y parc.  Mae’r Fadfall Ddŵr Gribog yn brin ledled gogledd Ewrop.  Fodd bynnag, mae’r pyllau isel yn yr ardaloedd o amgylch Wrecsam yn gadarnle i’r amffibiad trawiadol hwn.  Gan fesur hyd at chwe modfedd o hyd, mae’r gwryw yn tyfu crib ysblennydd er mwyn denu y benyw yn ystod y tymor bridio ym misoedd Ebrill a Mai.

Mae parc yr Hafod yn gyfoeth o fywyd gwyllt, nid yn unig yw’r parc wedi ei ddiogelu’n arbennig oherwydd y madfallod dŵr cribog sy’n byw yno, ond mae hefyd yn gartref i was y neidr, nadroedd llwyd ac adar megis bwncathod, y cudyll coch a’r ehedydd.  Yn yr haf mae’r parc yn llawn o flodau gwyllt gan gynnwys y tegeirian brith cyffredin a phys y ceirw ac yn yr hydref, mae’r coetir yn llawn o ffyngau.

Mae gan y parc filltiroedd o lwybrau troed i chi eu fforio, gan gynnwys dau lwybr ag arwyddion.  Bydd dilyn y saethau coch yn eich arwain yn gyfforddus i’r copa lle cewch eich gwobrwyo â golygfeydd panoramig ledled ffinoedd Cymru, a cherflun deial haul o lowr a wnaed o garreg fawr.  Mae’r llwybr yn cynnwys cyfres o baneli dehongli a physt drerw cerfiedig gyda themau treftadaeth cloddio’r parciau ac astudiaeth natur.  Bydd dilyn y saethau melyn yn eich arwain drwy’r goetir derw a glaswelltir a heibio’r pyllau lle mae’r madfallodd a gweision y neidr yn bridio.  Ac eithrio bryn isel ar ddechrau’r llwybr, mae’r llwybr yn un gwastad o amgylch gwaelod y bryn.

Am ragor o wybodaeth am Bonc yr Hafod ewch i www.hafodhooter.com neu lawrlwythwch taflen Hanes Natur a Llwybrau Bonc yr Hafod.

Mae croeso i feicwyr cyfrifol ar unrhyw le ar y rhwydwaith llwybr 5 milltir, ond mae angen i chi gasglu allweddi mynediad o Barc Gwledig Tŷ Mawr (01978 822780). Bydd angen i chi hefyd adael blaendal o £5 (ad-daladwy) a llenwi ac arwyddo ffurflen syml.

Sut i gyrraedd y parc

Gellir dod o hyd i'r Hafod drwy droi am y Plasau ar yr A483 ac anelu am Johnstown. Cymerwch y troad cyntaf i'r dde am "Dennis' of Ruabon" Mae maes parcio'r Hafod ymhellach i fyny'r ffordd ar y chwith.

Cyfeiriad y parc

Ffordd yr Hafod (ger Ffordd Bangor)
Johnstown
Wrecsam

Oriau agor

Mae'r parc ar agor trwy gydol y flwyddyn.

Cyfleusterau