Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam

Hysbysebu

Mynwent Wrecsam - Canllaw i Ymwelwyr

Gweler hefyd Cwestiynau a Ofynnir Amlaf ar Farwolaeth.


Mynwent Wrecam - Hanes Byr

Agorwyd y fynwent ar gyfer claddedigaethau ym mis Ebrill 1876.

Cynlluniwyd y fynwent gan Yeo Strachan, Syrfëwr Bwrdeistref Wrecsam ar y pryd. Yn wreiddiol mewn 10 erw yn union y tu cefn i gapel y fynwent, cynlluniwyd y fynwent fel 'mynwent gardd' i bobl y Fwrdeistref ei mwynhau.

Mae'r rhan fwyaf o'r cynllun gwreiddiol wedi goroesi ac yn cynnwys llawer o'r coed a blannwyd gan Strachan.

Dros y blynyddoedd, mae ffiniau'r fynwent wedi eu hymestyn. Yn gyntaf i'r llinell o Boplys Lombardi, sy'n gwahanu'r rhannau hyn a'r mannau claddu glaswelltog presennol, ac yn ddiweddarach i'r ffin bresennol yn amgáu'r ardaloedd sydd wedi eu defnyddio o'r 1970au ymlaen.

Dyluniwyd capel a phorthordy mynediad y fynwent gan y pensaer William Turner, cyn-Faer y Fwrdeistref. Mae nifer o nodweddion y fynwent, gan gynnwys y capel, porthordy'r fynwent a'r gatiau mynediad pilerog, yn adeiladau a ddynodwyd fel rhai Rhestredig Graddfa II.

Mae meini coffa'r beddau a leolir yn y rhannau Fictoraidd gwreiddiol hefyd wedi eu Rhestru fel rhai o ddiddordeb pensaernïol.

Oriau Agor

Mae'r fynwent ar agor i'r cyhoedd yn ystod yr oriau canlynol:-

Mae’r giatiau mynediad i’r tir yn cael eu cau 15 munud cyn yr amser cau swyddogol, er mwyn caniatáu i’r staff ddiogelu’r adeiladau a’r tir o’u hamgylch cyn cloi’r giatiau ar yr amser penodedig.

1 Ebrill - 31 Hydref

Ar Agor 10.00 am, Ar gau 6.00 pm.

1 Tachwedd to 31 Mawrth

Ar Agor 10.00 am, Ar gau 4.00 pm.

Cerbydau

Caiff ymwelwyr barcio cerbydau ar y blaengwrt o flaen capel y fynwent yn ystod oriau agor.

Ar wahân i gerbydau sy'n rhan o orymdaith angladd, ni chaniateir cerbydau yn y fynwent ei hun, oni cheir caniatâd yr awdurdod.

Ac eithrio adegau pan gynhelir neu pan ddisgwylir cynhebrwng angladd ar y safle, caniateir mynediad i 5 cerbyd sy’n arddangos ‘Cerdyn Glas” a gydnabyddir gan yr UE fan bellaf.

Gofynnir i yrwyr pob cerbyd gadw at gyflymder nad yw’n uwch na 5 m.y.a.

Yswiriant Cerbydau

Dylai gyrwyr cerbydau fod yn ymwybodol na fydd eu cwmni yswiriant, efallai, yn darparu yswiriant tra bo'r cerbyd ar dir y cyngor.

Trefnu Angladd

Yn y rhan fwyaf o achosion, bydd y sawl sy'n trefnu angladd anwylyd yn gwneud hynny trwy ddefnyddio gwasanaethau Trefnwr Angladdau proffesiynol.

Serch hynny, bydd Goruchwyliwr y Fynwent, yn falch o gynorthwyo a chynghori'r sawl sydd eisiau gwneud trefniadau preifat.

Hawliau Claddu

Gallwch brynu 'Hawl Unigryw i Gladdu' ar blot bedd gan yr awdurdod yn rhan o drefniadau'r angladd. Nodwch os gwelwch yn dda, does dim 'beddi newydd' ym Mynwent Wrecsam ar Ffordd Rhiwabon, dim ond ym Mynwent Plas Acton ym Mhandy. Mae'r Caniatâd Hawl Claddu am 99 mlynedd o ddyddiad ei brynu.

Mae Hawliau Claddu ar gyfer y mathau canlynol o leiniau ar gael:-

Gellir parhau i ddefnyddio llain maint llawn, ar ôl defnyddio'r lle ar gyfer y claddedigaethau, ar gyfer claddu olion sydd wedi eu hamlosgi.

Mae prynu Hawl Neilltuedig i Gladdu yn cynnwys Hawl i Osod Maen Coffa ar y bedd (yn ddarostyngedig i reolau meini coffa yr awdurdod).

Mae'r awdurdod hefyd yn darparu claddedigaethau am ddim mewn bedd 'cyhoeddus' ar gyfer oedolion a phlant. Lleolir beddau 'cyhoeddus' plant mewn rhan o'r fynwent sydd wedi ei dynodi yn benodol ar gyfer claddu plant.

Meini Coffa

Mae llawer o'r meini coffa yn rhannau hyn y fynwent yn enghreifftiau da o grefft y saer maen, ac yn cynnwys cerfwaith ac addurniadau hardd.

Yn y rhannau newydd, glaswelltog, nid yw'r awdurdod yn pennu unrhyw gyfyngiad ar y dyluniad ar wahân i'r uchder cyffredinol a thrwch y garreg.

Mae maen coffa o garreg naturiol yn goffadwriaeth a fydd, os caiff ei osod a'i gynnal yn briodol, yn goroesi am nifer o genedlaethau.

Dylid gwneud a gosod meini coffa gan saer maen proffesiynol, sy'n medru gwarantu ei waith/gwaith. Argymhellir bod perchnogion beddau yn yswirio eu meini coffa yn erbyn lladrad, colled neu niwed.

Unwaith y caiff ei osod, dylid archwilio a glanhau'r maen coffa o leiaf unwaith y flwyddyn. Efallai y bydd angen talu sylw i arysgrifiadau bob rhyw 4 neu 5 mlynedd. Argymhellir bod perchnogion yn cyflogi cyflenwr meini coffa i ymgymryd â gwaith cynnal a chadw a glanhau.

Meini Coffa - Cyfrifoldeb Perchnogion

Mae gan berchnogion beddau gyfrifoldeb i sicrhau bod unrhyw faen coffa neu eitem arall a roddir ar y bedd yn cydymffurfio gyda rheolau meini coffa y cyngor, ac nad yw'n achosi perygl.

Yn benodol, ni ddylai perchnogion meini coffa ddefnyddio cynwysyddion gwydr neu borslen, sy'n medru torri, nac amgáu wyneb y bedd gyda phethau a allai achosi i bobl faglu megis ffens plastig neu bren.

Os ystyrir bod cofeb neu eitem arall ar fedd, oherwydd ei gyflwr, y deunydd a ddefnyddiwyd, neu sut mae wedi ei adeiladu, yn cynrychioli perygl, mae gan y cyngor gyfrifoldeb dan ddeddfwriaeth Iechyd a Diogelwch, i leihau'r perygl hwnnw.

Yn anffodus, mae hyn yn aml yn golygu bod rhaid symud yr eitem neu osod y maen coffa i lawr ar wyneb y bedd, lle bydd yn llai peryglus. Bydd yr awdurdod bob amser yn ceisio cysylltu gyda pherchnogion beddau i'w hysbysu o'r hyn a wnaed a pham. Oherwydd hyn, gofynnir i berchnogion hysbysu'r Awdurdod os byddant yn newid cyfeiriad.

Ymchwil Hanes Teulu

Cedwir cofnod cyfrifiadurol o'r holl gladdedigaethau o 1876 hyd heddiw yn swyddfa'r fynwent ac, yn ystod oriau gwaith arferol, bydd staff y fynwent yn ceisio cynorthwyo ymwelwyr sy'n ceisio cael hyd i feddau penodol.

I ddibenion ymchwil manylach, gellir archwilio cofnodion a chofrestri gwreiddiol trwy drefnu gyda'r Goruchwyliwr ymlaen llaw.

Gellir hefyd gweld copi o'r cofnodion claddu cyfrifiadurol ar gyfer y cyfnod 1876 i 1989 yn Amgueddfa Bwrdeistref Sirol Wrecsam, sydd hefyd yn rhedeg uned hanes teulu i gynorthwyo pobl sy'n ceisio canfod ffynonellau gwybodaeth ar enedigaethau a marwolaethau.

Beddau Rhyfel

Mae dwy gofeb yn coffáu dinasyddion Wrecsam a fu farw o anafiadau tra'n gwasanaethu gyda lluoedd arfog Prydain a'r Gymanwlad. Hefyd, mae adran benodol a gynhelir ar ran Comisiwn Beddau Rhyfel y Gymanwlad, yn cynnwys beddau personél y lluoedd arfog unigol wedi eu marcio.

At hyn, mae cofeb a leolir ger y fynedfa i'r fynwent yn coffáu'r nifer o filwyr o wlad Pwyl sydd wedi eu claddu yn y fynwent ac a ymladdodd gyda'r lluoedd Prydeinig yn yr Ail Ryfel Byd.

Cynnal a Chadw'r Fynwent - Sut medrwch chi chwarae rhan

Nid yw'r awdurdod eisiau pennu cyfyngiadau di-angen ar ddefnyddwyr y fynwent. Serch hynny, gofynnwn i berchnogion beddau ac ymwelwyr gadw at y rheolau canlynol, er budd pawb:-

Swyddfa'r Fynwent

Lleolir y swyddfa ar lawr cyntaf Porthordy'r Fynwent ger prif gatiau'r fynwent ar Ffordd Rhiwabon, Wrecsam.

Ffôn: (01978) 263159

Os nad yw'r staff ar gael i dderbyn eich galwad, neu os ydych yn ffonio y tu allan i oriau arferol, bydd peiriant ateb yn derbyn eich neges. Os gadewch eich enw a'ch rhif ffôn, bydd rhywun yn cysylltu gyda chi cyn gynted ag y bo modd.

Gofynnir i ymwelwyr nodi bod tenantiaid preifat yn byw ym Mhorthordy'r Fynwent, ger y brif fynedfa ar Ffordd Rhiwabon, ac nid ydynt yn cael eu cyflogi gan wasanaeth y fynwent. Os gwelwch yn dda peidiwch â'u haflonyddu, oni fo argyfwng.

Cysylltiadau